กษิติ กมลนาวิน Kasiti Kamalanavin 

 
HOMEBIOSGALLERYARTICLESCONTACTS
AMBASSADE DE FRANCE EN THAILANDE

ALLIANCE FRANCAISE

ASSOCIATION DES ANCIENS ELEVES DE FRANCE

 

ตาฮีตี ( Tahiti ) 

                   สาธารณรัฐฝรั่งเศสเป็นประเทศที่ใหญ่ที่สุดในยุโรป มีพื้นที่ 551,600 ตารางกิโลเมตร นอกจากนั้น ยังมีดินแดนในความปกครองที่อยู่นอกประเทศฝรั่งเศสอีก เรียกว่าดินแดนโพ้นทะเล หรือ DOM ( Départements d' Outre-Mer ) และ TOM ( Territoire d' Outre-Mer )  แต่เมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2003 ฝรั่งเศสได้แก้ไขรัฐธรรมนูญ โดยตัด TOM ออกไป กลายเป็นเรียกแบบใหม่ว่า ประชาคมโพ้นทะเล ( Collectivité d’ Outre-mer – COM )  ซึ่งในภาษาพูดก็ยังคงเรียกดินแดนในความปกครองนอกประเทศฝรั่งเศสรวมๆว่า DOM-TOM  ดินแดนเหล่านี้ประกอบด้วย ลา กัวเดอลูป ( la Guadeloupe ) ลา กุยยาน ( la Guyane ) ลา มาร์ตินิก ( la Martinique ) ลา เรอูนิอง ( la Réunion ) ลา โปลีเนซี ฟร็องเซส ( la Polynésie française ) มาย็อต ( Mayotte ) แซ็ง ปิแอร์ เอ มิเกอลง ( Saint-Pierre-et-Miquelon ) วัลลิส เอ ฟูตูนา ( Wallis-et-Futuna ) ลา นูแวล กาเลโดนี ( La Nouvelle - Calédonie ) เกาะบริเวณอันตาร์กติก ( les Terres australes et antarctiques françaises - TAAF ) หมู่เกาะในมหาสมุทรอินเดีย ( les Îles Éparses ) เกาะกลิแปร์ต็อน ซึ่งบางทีก็เรียกว่า เกาะปาซิอง ( L’ île de Clipperton, l' île de la Passion )  เมื่อรวมดินแดนเหล่านี้เข้าไปด้วย ฝรั่งเศสจะมีพื้นที่รวมทั้งสิ้น 675,417 ตารางกิโลเมตร

                   ดินแดนโพ้นทะเลเหล่านี้มีผู้แทนราษฎรของตนไปนั่งในสภาที่กรุงปารีด้วย โดยตามธรรมดาสภาผู้แทนราษฎร ( Assemblée Nationale ) ของฝรั่งเศสจะได้รับเลือกตั้งโดยตรงจากประชาชนทั่วประเทศ มีวาระ 5 ปี  จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร 577 คน ซึ่งในจำนวนนี้ 555 ที่นั่งมาจากเขตเลือกตั้งในประเทศ และที่เหลืออีก 22 ที่นั่งมาจากดินแดนในปกครองนอกประเทศ

                   ดินแดนโพ้นทะเลของฝรั่งเศสโดยเฉพาะที่อยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิคเรียกว่า โปลีเนซี ฟร็องเซส ( Polynésie française ) ตรงนี้ห่างจากประเทศออสเตรเลียไปทางตะวันออกประมาณ 6,000 กิโลเมตร  มีอำนาจในการปกครองตนเองตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญฉบับที่ 2004-192 ออกเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2004  อย่างไรก็ตาม ถ้าเป็นเรื่องการป้องกันประเทศและการรักษาความสงบเรียบร้อยภายใน ฝรั่งเศสจะเป็นผู้ดูแลจัดการ  นอกจากนั้น ดินแดนเหล่านี้ต้องใช้ภาษาฝรั่งเศส ถ้าจะใช้ภาษาท้องถิ่นก็ได้ แต่ก็ต้องมีภาษาฝรั่งเศสกำกับไว้ด้วย

                   ตาฮีตีถือว่าเป็นเกาะที่ใหญ่ที่สุดในโปลีเนซี ฟร็องเซส  ตั้งอยู่แถบมหาสมุทรแปซิฟิคตอนใต้ ในหมู่เกาะที่เรียกว่า อิล เดอ ลา โซซิเอเต ( Îles de la Société )  แต่ก่อนเขาเรียกตาฮีตีว่า โอตาเฮอิเต ( Otaheite ) แล้วก็ยังเคยถูกตั้งชื่อว่า เกาะกษัตริย์จอร์จที่ มีประชากร 169,674 คนจากการทำสำมะโนประชากรเมื่อปี 2002  เมืองหลวงของตาฮีตี คือ ปาเปเอเต ( Papeete ) ซึ่งใครๆมักเรียกกันผิดๆ ว่า ปาเป็ต ไม่เว้นแม้แต่คนฝรั่งเศสเองก็เถอะ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                  ตาฮีตีมีพื้นที่ทั้งหมด 1,048 km² ตอนกลางมีเขาสูงที่สุด คือ โอโรเฮนา ( Orohena ) สูง 2,241 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล  ตัวเกาะเต็มไปด้วยภูเขาไฟ  รูปร่างของตาฮีตีมีลักษณะกลมๆคล้ายกับสองเกาะ ใหญ่กับเล็ก ถูกเชื่อมติดกันด้วยคอคอดที่มีชื่อว่า ตาราเวา ( Taravao )  พื้นที่ทางตะวันตกเฉียงเหนือจะมีขนาดใหญ่กว่ามาก มีชื่อตามภาษาท้องถิ่นว่า ตาฮีตี นุย ( Tahiti Nui ) ซึ่งก็แปลว่า ตาฮีตี ใหญ่ มีความเจริญ ถนนหนทาง น้ำ ไฟพร้อม ผู้คนส่วนใหญ่จึงอาศัยอยู่ในส่วนนี้ โดยเฉพาะ รอบๆกรุงปาเปเอเต  ส่วนพื้นที่ทางตะวันออกเฉียงใต้ เรียกว่า ตาฮีตี อีตี ( Tahiti Iti ) หรือ ตายาราปู ( Taiarapu ) แปลว่า ตาฮีตี เล็ก ค่อนข้างจะโดดเดี่ยว ยิ่งถ้าเป็นแถบตะวันออกเฉียงใต้สุด ซึ่งกินพื้นที่ครึ่งหนึ่งของตาฮีตี อิตีด้วยแล้ว จะเข้าถึงได้ก็ต้องไปทางเรือหรือเดินป่าเลยทีเดียว  ภูมิอากาศเป็นแบบป่าดงดิบ มีฝนตกชุกตลอดตั้งแต่เดือนพฤศจิกายนไปจนถึงเดือนเมษายน

                   นอกจากการประมงแล้ว ผืนดินที่นี่ก็มีความอุดมสมบูรณ์ พร้อมด้วยพืชพันธุ์ธัญญาหาร ทำให้ตั้งแต่ช่วง1700 – 1200 ปีที่ผ่านมา เริ่มมีการอพยพเข้ามาตั้งถิ่นฐานจากตองกาและซาโมอา  จนเมื่อวันที่ 18 มิถุนายน 1767 ซามูเอล วอลลิส ( Samuel Wallis ) นักเดินเรือชาวอังกฤษนำเรือหลวงดอลฟินมาถึง  นับเป็นชาวยุโรปคนแรกที่ขึ้นฝั่งตาฮีตี และเป็นคนตั้งชื่อเกาะแห่งนี้ว่า เกาะกษัตริย์จอร์จที่ 3  ซึ่งความจริงก่อนหน้านั้นตั้งแต่ปี 1606 ก็มีเรือสเปนแล่นมาพบเกาะตาฮีตีแล้ว แต่ไม่ได้ให้ความสนใจอยากยึดเป็นอาณานิคม หรือแม้แต่ติดต่อค้าขายด้วยก็ไม่สน  อย่างไรก็ตาม คนที่ทำให้ตาฮีตีดังไปทั่วยุโรปก็คือ ลุย-อ็องตวน เดอ บูแก็งวิล ( Louis-Antoine de Bougainville ) นักสำรวจชาวฝรั่งเศส ซึ่งมาถึงตาฮีตีในเดือนเมษายน 1768  หมอนี่นำบันทึกการเดินทางของเขาไปลงพิมพ์ใน วัวยาช โอตูร์ ดู มงด์ ( Voyage autour du Monde ) หนังสือที่รวบรวมเรื่องราวการเดินทางรอบโลก โดยพรรณนาถึงความเป็นสวรรค์บนดินของตาฮีตี ผู้คนยิ้มแย้มแจ่มใส มีแต่ความสุข สดชื่น ปราศจากเรื่องราวยุ่งเหยิง แก่งแย่ง โกงกินอย่างที่เห็นกันทั่วไปในเมืองที่มีความเจริญทางด้านวัตถุ

                   ตาฮีตีได้โอกาสต้อนรับกัปตันเจมส์ คุก ( James Cook ) ในปี 1774 เขาเป็นทั้งนักสำรวจ นักเดินเรือชาวอังกฤษ และยังเป็นนักทำแผนที่อีกด้วย เจมส์ คุกคนนี้แหละที่เดินทางไปยังมหาสมุทรแปซิฟิกสามครั้ง ซึ่งก็ได้ทำแผนที่แนวชายฝั่งไว้ส่วนใหญ่ เขาเป็นคนหนึ่งที่ทำการสำรวจประเทศออสเตรเลียและยึดเป็นอาณานิคมของอังกฤษด้วย  ตอนนั้นคาดว่าตาฮีตีมีประชากรราว 120,000 คนแล้ว ซึ่งหลังจากเจมส์ คุกมา ก็เริ่มมีเรือต่างๆแวะเวียนมาถี่ยิบ  คราวนี้ก็เลยเป็นที่มาของอบายมุขและมีโรคต่างๆเข้ามาแพร่ในชุมชนแห่งนี้ ไม่ว่าจะเป็นการค้าประเวณี เกิดกามโรค มีการขายเหล้า ขายเบียร์  ในปี 1797 ตาฮีตีเจอทั้งไข้รากสาดใหญ่ ( Typhus ) และฝีดาษ ( Variole ) เล่นงาน ผู้คนล้มตายกันหมด จนมีประชากรเหลือเพียง 16,000 คน แล้วก็ลดจำนวนลงอีก จนเหลือแค่ 6,000 คนเท่านั้น

                   ในปี 1842 ตอนนั้นฝรั่งเศสซึ่งมีปัญหากับอังกฤษอยู่แล้วเรื่องโมร็อกโค พลเรือตรี อาเบล โอแบร์ ดูเปอตี ตูอาร์ ( Abel Aubert Dupetit Thouars ) ผู้รับผิดชอบกองเรือฝรั่งเศสในแปซิฟิคเข้าขับไล่จอร์จ พริทชาร์ด ( George Pritchard ) มิชชันนารีและกงสุลชาวอังกฤษออกจากตาฮีตี แล้วเจรจากับราชินีโปมาเรที่ 4 ( Pomare IV ) ของตาฮีตีเพื่อให้ตาฮีตีเข้าเป็นดินแดนในอารักขาของฝรั่งเศส ทั้งๆที่รัฐบาลฝรั่งเศสเองก็ไม่ได้สนับสนุนการกระทำของดูเปอตี ตูอาร์ เพราะไม่ต้องการมีเรื่องบาดหมางกับอังกฤษ  อย่างไรก็ตาม ในปีรุ่งขึ้น ดูเปอตี ตูอาร์ไม่สน เขานำทหารเรือขึ้นฝั่งตาฮีตี ผนวกดินแดนเป็นของฝรั่งเศส จับพริทชาร์ดใส่กรงแล้วส่งกลับอังกฤษไป  พูดถึงราชินีโปมาเรที่ 4 นั้น ฉายาของเธอคือ ไอมาตา ( Aimata ) แปลว่า คนกินลูกนัยน์ตา ซึ่งเป็นประเพณีดั้งเดิมของผู้ครองตาฮีตีที่จะต้องกินลูกนัยน์ตาของศัตรู  องค์นี้สิ้นพระชนม์ในปี 1877

                   ในช่วงนั้น ชาวตาฮีตีทำสงครามต่อต้านฝรั่งเศส และดำเนินไปอย่างต่อเนื่องจนถึงปี 1847 หลังจากนั้น ตาฮีตีก็ตกเป็นดินแดนในอารักขาของฝรั่งเศส  จนกระทั่งวันที่ 29 มิถุนายน 1880  กษัตริย์โปมาเรที่ 5 ( Pomare V ) ซึ่งขึ้นครองต่อจากราชินีโปมาเรที่ 4 พระราชมารดา ถูกบังคับให้สละราชสมบัติและเสียเอกราชให้ฝรั่งเศส  แล้วเมื่อจบสงครามโลกครั้งที่ 2 ในปี 1946 ตาฮีตีก็กลายเป็นอาณาเขตโพ้นทะเลของฝรั่งเศส

 

                 ปัจจุบัน ตาฮิตีมีรายได้หลักจากการท่องเที่ยว ซึ่งสถิติในปี 2004 มีนักท่องเที่ยวเกือบ 2 แสนคน นับเป็น 91.4 % ของนักท่องเที่ยวทั้งหมดที่มาเยือนโปลีเนซี ฟร็องเซส การเล่นกระดานโต้คลื่นเป็นที่นิยมมาก โดยเฉพาะทางใต้ ที่หมู่บ้านเล็กๆชื่อว่า เตอาฮูโปโอ ( Teahupoo ) มีคลื่นยักษ์เป็นเกลียวทรงพลังสูงถึง 9 เมตร ท้าทายและดึงดูดใจนักเล่นกระดานโต้คลื่นจากทุกมุมโลก นอกจากนั้นก็มีการเลี้ยงไข่มุกดำที่ส่วนใหญ่ส่งออกไปยังสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่นและทวีปยุโรป ชาวตาฮีตีนั้นถือว่ามีสัญชาติฝรั่งเศส พวกเขามีสิทธิอย่างสมบูรณ์เหมือนคนฝรั่งเศสทุกประการ แต่ก็ยังมีการพูดถึงการแยกตัวเป็นเอกราช ซึ่งเรื่องนี้ ประธานาธิบดีชัก ชีรัก ได้กล่าวในการให้สัมภาษณ์ต่อสื่อมวลชนในโอกาสที่เข้าร่วมประชุมสุดยอดฝรั่งเศส-โอเชเนียครั้งที่ 2 เมื่อกลางปี 2006 ว่า เขาไม่คิดว่าคนตาฮีตีส่วนใหญ่อยากจะแยกตัวเป็นอิสระ แต่ก็จะเปิดโอกาสให้มีการทำประชามติในอนาคต

                                                                                                      กษิติ กมลนาวิน

 

                                                                Tahiti

               La France est le pays le plus grand d’Europe. Sa superficie est de 551.600 km². En dehors de la métropole, la France dispose de territoires sous son administration qui sont les Dom-Tom. Cependant, le terme de Collectivités d'outre-mer ou COM doit être utilisé depuis la révision constitutionnelle du 28 mars 2003 pour désigner certains territoires de la République française. Il s’agit de la Guadeloupe, la Martinique, la Guyane, la Réunion, la Polynésie française, Mayotte, Saint-Pierre et Miquelon, Wallis-et-Futuna, la Nouvelle-Calédonie, les Terres australes et antarctiques françaises, les iles Eparses, l’ile de Clipperton et l’ile de la Passion. Ce qui fait que le territoire total ferait 675.417 km².
               La Polynésie française est un ensemble d’archipels français, situé dans l’Océan Pacifique, environ 6 000 km à l’est de l’Australie. Actuellement régie par la loi organique n° 2004-192 du 27 février 2004, elle bénéficie d'une large autonomie politique. En tant que collectivité d’outre-mer française, la défense et le maintien de l’ordre sont gérés par les forces françaises et la langue française reste obligatoire dans l’enseignement et la justice. Les langues natives polynésiennes peuvent être utilisées, mais doivent être accompagnées de traductions françaises.
               Tahiti est la plus grande ile de la Polynésie française. Située dans le Pacifique Sud, dans l’archipel des iles de la Société. Tahiti fut jadis nommée Otaheite puis ile de Georges III. Sa superficie est de 1.048 km² et sa population avoisine 166.000 habitants. La capitale est Papeete. Au centre de l’ile se trouve le mont Orohena culminant à 2.241 m au-dessus du niveau de la mer. L’ile est parsemée de volcans et sa forme est celle de 2 cercles (un grand et un petit) reliés par par l’istme de Taravao : Tahiti Nui (grand Tahiti) et Tahiti iti (petit Tahiti). C’est en fait à Tahiti Nui que vit la majeure partie de la population, notamment à Papeete et sa périphérie.
               En dehors de la pêche, le territoire tahitien et riche et son agriculture abondante. Le 18 juin 1767, Samuel Wallis, navigateur anglais, à bord du Dolphin, découvre l’ile et la nomme l’ile de Georges III. Cependant en 1606, on note qu’un navire espagnol est passé au large de l’ile sans y accorder aucune importance. Ce fut Louis-Antoine de Bougainville, en avril 1768, qui fera connaître Tahiti à toute l’Europe en évoquant dans le Voyage autour du monde que Tahiti représente le Paradis sur terre et que sa population souriante est remplie de gentillesse et de bonheur.
               Actuellement, Tahiti compte le tourisme comme majeure partie de ses ressources avec près de 200.000 touristes par an représentant 91,4% du total des touristes en Polynésie française. La pratique du surf est très prisée, surtout au sud de l’ile, dans le petit village de Teahupoo. On y trouve des rouleaux géants de 9 m de hauteur défiant les amoureux du surf du monde entier. Une autre activité rémunératrice de l’ile est la culture de perles noires exportées surtout vers les E-U, le Japon et l’ Europe.
               Les Tahitiens disposent du total statut du citoyen français. On note cependant des pourparlers d’indépendance. Sur ce dernier point, le président Jacques Chirac a déclaré au cours du sommet France-Océanie, à la mi-2006, qu’il ne pensait pas que la majeure partie des Tahitiens désirent se séparer de la France, mais qu’il leur donnerait la possibilité de s’exprimer lors d’un prochain référendum.

                                                                        Texte de Kasiti KAMALANAVIN
                                                                        Traduit par Mondop LAMACHE